Teken zijn al lang niet meer alleen een probleem in de zomer. Door zachtere winters zijn ze tegenwoordig een groot deel van het jaar actief. Dat betekent dat honden vaker risico lopen op een tekenbeet en daarmee op ziekten die door teken kunnen worden overgedragen.
Op internet vind je allerlei adviezen over tekenpreventie. Van kokosolie en etherische oliën tot barnsteenkettingen en ultrasone apparaatjes. Maar welke methoden zijn daadwerkelijk bewezen effectief?
In deze blog zetten we de huidige wetenschappelijke kennis op een rij.
Waarom zijn teken gevaarlijk?
Een teek is een kleine parasiet die zich vastbijt in de huid om bloed op te nemen. Tijdens het voeden kan een besmette teek ziekteverwekkers overdragen.
De bekendste is de bacterie die de ziekte van Lyme veroorzaakt. Daarnaast kunnen teken ook andere ziekteverwekkers overbrengen, zoals die van anaplasmose en babesiose. Hoewel niet iedere teek besmet is, is het verstandig om iedere tekenbeet serieus te nemen.
Wat werkt wél tegen teken?
Op basis van wetenschappelijk onderzoek en veterinaire richtlijnen zijn er drie preventieve methoden waarvan de werkzaamheid goed is aangetoond.
1. Kauwtabletten (isoxazolines)
Kauwtabletten behoren tot de meest effectieve middelen tegen teken.
De werkzame stof wordt via het bloed opgenomen. Wanneer een teek zich vastbijt en bloed opneemt, krijgt hij deze stof binnen en sterft hij meestal binnen 8 tot 48 uur, afhankelijk van het gebruikte product.
Voordelen:
- zeer hoge werkzaamheid;
- langdurige bescherming;
- werken vaak ook tegen vlooien;
- eenvoudig toe te dienen.
Een belangrijk aandachtspunt is dat de teek zich eerst moet vastbijten voordat het middel werkt. Daarom blijft het verstandig om je hond na iedere wandeling te controleren.
2. Spot-on middelen
Spot-on middelen worden op de huid aangebracht en verspreiden zich via de vetlaag van huid en vacht.
Afhankelijk van de werkzame stof kunnen ze:
- teken doden;
- de kans verkleinen dat teken zich vasthechten.
Bij juist gebruik bieden ook deze middelen een goede bescherming.
3. Tekenbanden
Moderne tekenbanden geven gedurende meerdere maanden kleine hoeveelheden werkzame stoffen af.
Hierdoor worden teken gedood of ontmoedigd om zich vast te hechten.
Voor honden die veel buiten zijn, kan een tekenband een praktische oplossing zijn doordat deze langdurig bescherming biedt.
Wat werkt waarschijnlijk niet of onvoldoende?
Er worden veel natuurlijke alternatieven aangeboden. Hoewel sommige interessant zijn voor verder onderzoek, ontbreekt voor de meeste middelen overtuigend bewijs dat ze honden betrouwbaar beschermen.
Hieronder vallen onder andere:
- kokosolie;
- etherische oliën;
- barnsteenkettingen;
- ultrasone tekenverjagers;
- knoflooksupplementen.
Dat betekent niet dat ze helemaal geen effect kunnen hebben, maar op basis van de huidige wetenschap kunnen ze niet worden aanbevolen als vervanging van geregistreerde tekenmiddelen.
In een volgende blog gaan we dieper in op deze natuurlijke middelen en bekijken we wat onderzoek er precies over zegt.
Controle blijft belangrijk
Geen enkel preventief middel biedt een garantie dat een hond nooit een teek krijgt.
Controleer daarom je hond na iedere wandeling, vooral op:
- de oren;
- de hals;
- de oksels;
- de liezen;
- tussen de tenen;
- de staartaanzet.
Hoe sneller je een teek verwijdert, hoe kleiner de kans dat ziekteverwekkers worden overgedragen.
Wat doe je als je een teek vindt?
Verwijder de teek zo snel mogelijk met een tekentang, tekenhaak of een fijne pincet.
Pak de teek zo dicht mogelijk op de huid vast en trek hem rustig recht omhoog.
Gebruik vooraf geen alcohol, olie, vaseline of andere huismiddeltjes. Deze kunnen ervoor zorgen dat de teek meer speeksel afgeeft, waardoor de kans op overdracht van ziekteverwekkers mogelijk toeneemt.
Houd je hond daarna enkele weken goed in de gaten. Krijgt hij koorts, wordt hij sloom, eet hij minder of gaat hij kreupel lopen? Neem dan contact op met je dierenarts.
Speelt voeding een rol?
Een vraag die wij regelmatig krijgen is of voeding teken kan voorkomen.
Het korte antwoord is: nee.
Er is geen wetenschappelijk bewijs dat een bepaalde voeding of voedingsstof teken afweert of voorkomt dat een teek zich vastbijt.
Goede voeding blijft wél belangrijk. Een complete, hoogwaardige voeding ondersteunt een gezonde huid, een goed werkend immuunsysteem en de algehele conditie van je hond. Dat draagt bij aan zijn gezondheid, maar vervangt geen effectieve tekenpreventie.
Onze conclusie
Wil je de kans op problemen door teken zo klein mogelijk maken? Dan adviseren wetenschappers en dierenartsen een combinatie van:
- een bewezen effectief tekenmiddel;
- dagelijkse controle na iedere wandeling;
- een teek direct en correct verwijderen;
- alert blijven op ziekteverschijnselen.
Laat je niet leiden door populaire claims of trends, maar kies voor maatregelen waarvan de werking daadwerkelijk is aangetoond.
—
Bronnen
De informatie in deze blog is gebaseerd op actuele veterinaire richtlijnen en wetenschappelijke literatuur, waaronder:
- ESCCAP (European Scientific Counsel Companion Animal Parasites)
- WSAVA (World Small Animal Veterinary Association)
- Merck Veterinary Manual
- Companion Animal Parasite Council (CAPC)
Raadpleeg bij twijfel of ziekteverschijnselen altijd je dierenarts.
